اختلال عملکرد جنسی | راههای درمان

اختلال عملکرد جنسی هر چیزی است که مانع از احساس لذت از فعالیت جنسی می‌شود. ناتوانی در لذت بردن یا عدم تمایل به انجام فعالیت‌های جنسی ممکن است نشانه اختلال عملکرد جنسی باشد. این اختلال بسیار رایج و بسیار قابل درمان است.

اختلال عملکرد جنسی چیست؟

عواملی مانند استرس، شرایط سلامتی، دارو یا آسیب‌های جنسی گذشته می‌توانند باعث آن شوند. اختلال عملکرد جنسی می‌تواند در هر نقطه‌ای از چرخه پاسخ جنسی رخ دهد . چرخه پاسخ جنسی یک مدل چهار مرحله‌ای از پاسخ فرد به تحریک جنسی است که شامل موارد زیر است:

هیجان : این مرحله شامل میل به رابطه جنسی و برانگیختگی جنسی است. این مرحله شامل بسیاری از فعالیت‌های جنسی قبل از رابطه جنسی مانند معاشقه، نعوظ آلت تناسلی یا تورم کلیتوریس می‌شود.

مرحله‌ی ثابت : این مرحله درست قبل از ارگاسم است. ضربان قلب، تنش عضلانی و تنفس تشدید می‌شود. ممکن است آلت تناسلی قبل از انزال (پیش منی) ترشح کند.
ارگاسم : رها شدن ناگهانی تنش جنسی و لذت در اندام تناسلی. انزال در طول ارگاسم رخ می‌دهد.

رفع مشکل : دوره آرامش بلافاصله پس از ارگاسم. بدن شما شل می‌شود و اندام تناسلی شما به حالت عادی خود باز می‌گردد.

اگرچه تحقیقات نشان می‌دهد که اختلال عملکرد جنسی شایع است، بسیاری از مردم دوست ندارند در مورد آن صحبت کنند. از آنجا که گزینه‌های درمانی در دسترس هستند، باید نگرانی‌های خود را با شریک (یا شرکای) جنسی خود و ارائه دهنده خدمات درمانی در میان بگذارید.

نمونه‌هایی از اختلال عملکرد جنسی چیست؟

ارائه دهندگان خدمات درمانی، اختلال عملکرد جنسی را به چهار دسته یا نوع تقسیم می‌کنند:

اختلالات میل جنسی:  فقدان میل جنسی یا علاقه به رابطه جنسی. این ممکن است به این معنی باشد که شما هیچ علاقه‌ای به هیچ نوع فعالیت جنسی ندارید.
اختلالات برانگیختگی:  ناتوانی در برانگیختگی یا هیجان فیزیکی در طول فعالیت جنسی. ممکن است میل به رابطه جنسی داشته باشید، اما بدن شما پاسخی ندهد. در افرادی که آلت تناسلی مردانه دارند، این می‌تواند به این معنی باشد که شما نمی‌توانید نعوظ داشته باشید.
اختلالات ارگاسم:  تأخیر یا عدم ارگاسم (اوج لذت جنسی). ممکن است احساس میل و برانگیختگی داشته باشید اما قادر به ارگاسم نباشید.
اختلالات درد:  درد در هنگام مقاربت باعث می‌شود که شما تمایلی به رابطه جنسی نداشته باشید.

اختلال عملکرد جنسی چقدر شایع است؟

اختلال عملکرد جنسی می‌تواند هر کسی را در هر سنی تحت تأثیر قرار دهد، اگرچه در افراد بالای ۴۰ سال شایع‌تر است. اختلال عملکرد جنسی بین ۳۰ تا ۴۰ درصد از افراد را در برهه‌ای از زندگی خود تحت تأثیر قرار می‌دهد.

 

علائم و علل

علائم اختلال عملکرد جنسی چیست؟

برخی از انواع اختلالات جنسی، مردان را بیشتر از زنان تحت تأثیر قرار می‌دهد. برعکس، برخی از انواع اختلالات جنسی، زنان را بیشتر از مردان تحت تأثیر قرار می‌دهد.

در مردان:
ناتوانی در رسیدن به نعوظ یا حفظ آن (سفت شدن آلت تناسلی) برای مقاربت ( اختلال نعوظ ).
عدم انزال ( بی‌انزالی ) یا تأخیر در انزال با وجود تحریک جنسی کافی.
ناتوانی در کنترل زمان انزال ( انزال زودرس ).
در زنان:
ناتوانی در رسیدن به ارگاسم ( آنورگاسمی ).
خشکی واژن قبل و در حین رابطه جنسی. این می‌تواند به دلیل آتروفی واژن باشد .
ناتوانی در شل کردن عضلات واژن به اندازه کافی برای انجام مقاربت ( واژینیسموس ).
اختلالات جنسی که هر کسی را تحت تأثیر قرار می‌دهد:
فقدان علاقه یا تمایل به رابطه جنسی ( میل جنسی کم ).
ناتوانی در برانگیخته شدن.
درد هنگام مقاربت ( دیسپارونی ).
برخی شرایط سلامتی، درمان‌ها یا داروها.
تغییرات هورمونی مانند کاهش استروژن یا تستوسترون .

شایع‌ترین علل اختلال عملکرد جنسی چیست؟

ممکن است دلایل جسمی و روانی برای اختلال عملکرد جنسی وجود داشته باشد.

علل فیزیکی اختلال عملکرد جنسی

علل فیزیکی اختلال عملکرد جنسی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

بیماری‌های مزمن مانند نارسایی کلیه یا کبد .
دیابت.
بیماری‌های قلبی و عروقی.
اختلالات عصبی مانند مولتیپل اسکلروزیس (MS) یا آسیب عصبی .
عدم تعادل هورمونی .
سرطان​
اختلال مصرف الکل  و  اختلال مصرف مواد (SUD).
بارداری و شیردهی .
یائسگی .

علاوه بر این، عوارض جانبی برخی داروها، از جمله  داروهای ضد افسردگی ، می‌تواند بر عملکرد جنسی تأثیر بگذارد.

علل روانشناختی اختلال عملکرد جنسی

احساسات و عواطف شما نیز می‌توانند در اختلال عملکرد جنسی نقش داشته باشند. این احساسات می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

استرس یا اضطراب .
مشکلات زناشویی یا رابطه‌ای.
افسردگی​
تصویر بدنی ضعیف.
سابقه آسیب یا سوءاستفاده جنسی.
افسردگی یا احساس گناه.
نگرانی در مورد عملکرد جنسی شما.

چه داروهایی می‌توانند باعث اختلال عملکرد جنسی شوند؟

هم داروهای بدون نسخه (OTC) و هم داروهای تجویزی می‌توانند عوارض جانبی جنسی داشته باشند. برخی از داروها می‌توانند بر میل جنسی شما تأثیر بگذارند و برخی دیگر می‌توانند بر توانایی شما در برانگیختگی یا رسیدن به ارگاسم تأثیر بگذارند.

داروهای بدون نسخه که باعث اختلال عملکرد جنسی می‌شوند

برخی از آنتی‌هیستامین‌ها و ضد احتقان‌های بدون نسخه (که در درمان سرماخوردگی یا آلرژی رایج هستند) می‌توانند باعث اختلال نعوظ یا مشکلات انزال شوند. این داروها شامل موارد زیر هستند:

ستیریزین
لوراتادین (کلاریتین)
دیفن هیدرامین
داروهای ضد افسردگی که باعث اختلال عملکرد جنسی می‌شوند.

داروهای زیر ممکن است باعث کاهش میل جنسی، ناتوانی در برانگیختگی و مشکل در رسیدن به ارگاسم شوند:

داروهای ضد افسردگی سه حلقه‌ای، از جمله آمیتریپتیلین، دوکسپین ، ایمیپرامین ( و نورتریپتیلین، پاملور
مهارکننده‌های مونوآمین اکسیداز ، از جمله فنلزین (ناردیل) و ترانیل سیپرومین (پارنات).
داروهای ضد روان‌پریشی، از جمله تیوریدازین (ملاریل)، تیوتیکسن (ناوان) و هالوپریدول (هالدول).
داروهای ضد شیدایی مانند کربنات لیتیوم.
مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین مانند فلوکستین ، سرترالین  و پاروکستین.
داروهای ضد فشار خون (داروهایی که فشار خون بالا را درمان می‌کنند) که باعث اختلال عملکرد جنسی می‌شوند

داروهای زیر که برای فشار خون بالا تجویز می‌شوند، ممکن است باعث اختلال نعوظ شوند:

داروهای ادرارآور (دیورتیک‌ها).
مسدودکننده‌های آلفا.
مسدودکننده‌های بتا.

عوارض اختلال عملکرد جنسی چیست؟

سلامت جنسی شما بخش مهمی از کیفیت کلی زندگی شماست. نارضایتی از زندگی جنسی می‌تواند باعث احساس تنهایی و ناامیدی در شما شود. این می‌تواند منجر به مشکلات صمیمیت با شریک(ان) جنسی شما شود. مهم است که اختلال عملکرد جنسی را مانند هر بیماری دیگری درمان کنید و اگر شروع به آزار شما یا ایجاد مشکل در زندگی روزمره‌تان کرد، به دنبال درمان باشید.

تشخیص و آزمایش‌ها

اختلال عملکرد جنسی چگونه تشخیص داده می‌شود؟

در بیشتر موارد، شما تشخیص می‌دهید که چیزی در لذت شما (یا لذت شریک جنسی) از رابطه جنسی اختلال ایجاد می‌کند. پزشک شما معمولاً با شرح حال کامل علائم و معاینه فیزیکی شروع می‌کند. آنها ممکن است آزمایش‌های تشخیصی را برای رد مشکلات پزشکی که می‌توانند در این اختلال نقش داشته باشند، تجویز کنند. معمولاً آزمایش‌های آزمایشگاهی نقش بسیار محدودی در تشخیص اختلال عملکرد جنسی دارند.

ارزیابی نگرش‌ها در مورد رابطه جنسی، و همچنین سایر عوامل مؤثر احتمالی نگرانی‌های مربوط به رابطه، اضطراب، سابقه جنسی، داروها، سوءمصرف الکل یا مواد مخدر و موارد دیگر به پزشک شما کمک می‌کند تا علت اصلی مشکل را درک کرده و درمان مناسب را توصیه کند.

مدیریت و درمان

اختلال عملکرد جنسی چگونه درمان می‌شود؟

ارائه دهندگان خدمات درمانی، اکثر انواع اختلالات جنسی را با پرداختن به مشکلات جسمی یا روانی زمینه‌ای درمان می‌کنند. سایر راهکارهای درمانی عبارتند از:

دارو : وقتی یک دارو علت اختلال عملکرد باشد، تغییر دارو ممکن است کمک کند. افرادی که کمبود هورمون دارند ممکن است از تزریق، قرص یا کرم هورمونی بهره‌مند شوند. برای مردان، داروهایی از جمله سیلدنافیل (ویاگرا)، تادالافیل (سیالیس)، واردنافیل (لویترا، استاکسین) و آوانافیل (استندرا) ممکن است با کمک به نعوظ به بهبود عملکرد جنسی کمک کنند.

برای زنان، داروها می‌توانند به افزایش میل جنسی یا شهوت کمک کنند. این داروها می‌توانند شامل بوسپیرون (بوسپار)، بوپروپیون (ولبوترین)، فلیبانسرین (آدی) و برملانوتید (ویلسی) باشند. اگر به دلیل یائسگی میل جنسی کمی دارید، هورمون درمانی می‌تواند کمک کند.

وسایل کمکی مکانیکی : وسایل کمکی مانند  دستگاه‌های وکیوم  و  ایمپلنت آلت تناسلی  ممکن است به اختلال نعوظ (ناتوانی در نعوظ یا حفظ آن) کمک کنند. همچنین یک دستگاه وکیوم برای زنان وجود دارد.

دیلاتورها ممکن است به افرادی که به دلیل یائسگی دچار تنگی واژن شده‌اند، کمک کنند. دستگاه‌هایی مانند ویبراتورها می‌توانند برای بهبود لذت جنسی و اوج لذت جنسی مفید باشند.

س….. تراپی :  س… تراپیست‌ها  می‌توانند به افرادی که مشکلات جنسی دارند و پزشک عمومی‌شان نمی‌تواند به آنها رسیدگی کند، کمک کنند. درمانگران اغلب مشاوران زناشویی خوبی نیز هستند. برای زوجی که می‌خواهند از رابطه جنسی خود لذت ببرند، کار با یک متخصص آموزش‌دیده ارزش صرف وقت و تلاش را دارد.
درمان‌های رفتاری : این درمان‌ها شامل تکنیک‌های مختلفی می‌شوند، از جمله بینش در مورد رفتارهای مضر در رابطه یا تکنیک‌هایی مانند خود تحریکی برای درمان مشکلات مربوط به برانگیختگی و/یا ارگاسم.

روان‌درمانی :  درمان  با یک مشاور آموزش‌دیده می‌تواند به شما در مقابله با آسیب‌های جنسی گذشته، احساس اضطراب، ترس، گناه و تصویر بدنی ضعیف کمک کند. همه این عوامل ممکن است بر عملکرد جنسی تأثیر بگذارند.

آموزش و ارتباط : آموزش در مورد رابطه جنسی و رفتارها و واکنش‌های جنسی می‌تواند به شما در غلبه بر اضطراب در مورد عملکرد جنسی کمک کند. گفتگوی آزاد با شریک (یا شرکای) خود در مورد نیازها و نگرانی‌هایتان نیز به غلبه بر بسیاری از موانع برای یک زندگی جنسی سالم کمک می‌کند.

آیا اختلال عملکرد جنسی از بین می‌رود؟

موفقیت درمان اختلال عملکرد جنسی به علت اصلی مشکل بستگی دارد. چشم‌انداز کلی خوب است و اکثر افراد پس از درمان به یک زندگی جنسی سالم و دلپذیر باز می‌گردند.

پیشگیری

آیا می‌توانم از اختلال عملکرد جنسی جلوگیری کنم؟

نه، شما نمی‌توانید از آن جلوگیری کنید. اما می‌توانید اقداماتی را برای کاهش تأثیر آن بر زندگی خود انجام دهید. اولین قدم این است که از آن آگاه باشید و تشخیص دهید که چه زمانی زمان درخواست کمک است. ممکن است پذیرش کمک ناامیدکننده و ناراحت‌کننده باشد. اما در بیشتر موارد، شما هیچ کاری برای ایجاد اختلال عملکرد جنسی انجام نداده‌اید. خوشبختانه، اکثر علل اختلال عملکرد جنسی قابل درمان هستند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟

اگر به مدت سه ماه یا بیشتر دچار اختلال عملکرد جنسی هستید، با پزشک خود تماس بگیرید. اگر این اختلال در روابط شما اختلال ایجاد کرد یا باعث ناراحتی شما و/یا شریک زندگی‌تان شد، وقت آن است که به دنبال کمک باشید. پزشک شما سابقه پزشکی شما و لیست کاملی از داروها و مکمل‌هایی که مصرف می‌کنید را درخواست خواهد کرد تا علت اصلی را پیدا کند.

اختلال عملکرد جنسی یک وضعیت چالش برانگیز است. بیشتر علل اختلال عملکرد جنسی با مشاوره، آموزش و بهبود ارتباط بین شرکا قابل درمان هستند. ناامید نشوید در مورد سلامت جنسی خود و هر مشکلی که تجربه می‌کنید با پزشک خود صحبت کنید. آنها آنجا هستند تا علت مشکل را پیدا کنند و به شما کمک کنند از یک زندگی جنسی سالم و لذت بخش لذت ببرید.